Memurlardan, 3201 sayılı Kanun Çerçevesinde Yurt Dışında Geçen Sürelerini Borçlananların Bu Borçlanma Süreleri Emekli Keseneğine Esas Aylık ile Kazanılmış Hak Aylığı Derece ve Kademesinde Değerlendirilebilir mi?

Devlet memuru, öğretim elemanı, hakim ve savcı, askeri personel gibi kamu görevlilerinden sosyal güvenlik açısından 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi tutulmaya devam olunanların, yurtdışında geçen sürelerini 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun çerçevesinde borçlanmaları halinde, borçlandıkları bu sürelerin, emekli keseneğine esas aylık derece ve kademesi ile kazanılmış hak aylığı derece ve kademesinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin mevzuat hükümleri ile bu konuda yapılması gereken uygulama aşağıda belirtilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun geçici 4 üncü maddesinin birinci, dördüncü ve beşinci fıkralarında;

“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanuna göre; aylık, tazminat, harp malûllüğü zammı, diğer ödemeler ve yardımlar ile 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre ek ödeme verilmekte olanlara, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanunda kendileri için belirtilmiş olan şartları haiz oldukları müddetçe bunların ödenmesine devam olunur. Ancak, 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iştirakçilerden dolayı dul ve yetim aylığı almakta olanların, aylık ve diğer ödemeleri, bu Kanunun 32 nci, 34 üncü ve 37 nci maddelerindeki şartları haiz oldukları müddetçe devam edilir.”

“Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.”

“Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, sosyal güvenlik açısından 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak çalışmakta iken 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı kapsamına alınanlar hakkında, yine 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi gereğince 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulamaya devam olunması gerekmektedir.

Öte yandan, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun geçici 5 inci maddesinde ise;
“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi iştirakçi olanların bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılmasında, borç tutarı ilgililerin Türkiye’den ayrılmadan önce Sandığa tabi hizmetlerinden en son bıraktıkları derece ve kademelerine yurtdışında geçirdikleri ve borçlanmak istedikleri sürenin her üç yılına bir derece ve her yılına bir kademe verilmek ve öğrenim durumları itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36 ncı maddesindeki yükselebilecekleri dereceleri geçmemek üzere tespit edilecek derece, kademe ve ek göstergeleri ile emekli keseneğine esas aylığın hesabına ait tüm unsurların toplamının müracaat tarihinde yürürlükte olan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlar esas alınarak, yine o tarihteki kesenek ve karşılık oranlarına göre hesap edilir.”
şeklinde bir düzenleme yapılmıştır.
Dolayısıyla, yukarıda belirtilen geçici 5 inci maddenin yürürlüğe 08.05.2008 tarihinden önce 5434 sayılı Kanuna tabi olan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra da iştirakçiliği devam edenlerin yurtdışında geçen hizmet sürelerinin borçlandırılması halinde; borçlanılan sürelerin, ilgililerin, 5434 sayılı Kanun kapsamında geçen hizmetleri itibariyle yurt dışına gitmeden önce en son bıraktıkları derece ve kademelerine borçlanılan yurtdışında geçen hizmet sürelerinin her üç yılına bir derece ve her yılına bir kademe verilmek suretiyle ve öğrenim durumları itibariyle 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesine göre en son yükselebilecekleri dereceleri geçmemek üzere emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 3201 sayılı Kanunda, Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen hizmet sürelerinin sadece sosyal güvenlik açısından değerlendirilmesine imkan tanınmış ve bu Kanunda; Türkiye’ye döndükten sonra 5434 sayılı Kanun kapsamına girecek şekilde personel kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlayanların bu şekilde yurt dışında geçmiş sürelerinin kazanılmış hak aylıkları ile görev aylıklarında da dikkate alınması yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu nedenle, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi tutulmaya devam olunan kamu görevlilerinden, yurt dışında geçen sürelerini borçlanan veya borçlanacak olanların, bu borçlanma sürelerinin, emekli keseneğine esas aylık derece ve kademenin yükseltilmesinde dikkate alınması gerekmekle birlikte, söz konusu sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin yükseltilmesinde ise dikkate alınmaması gerekmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.