Belediye Sözleşmeli Personelinden Tutuklananlara Tutukluluk Hali Süresince Ücret Ödenebilir mi ve Sözleşmesi Yenilenebilir mi?

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi çerçevesinde belediyelerde, il özel idarelerinde ve mahalli idare birliklerinde sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken bir soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderilenlere, sözleşmelerinin geçerlilik süresi içinde kalan tutukluluk hali süresince ücretlerinin ödenip ödenemeyeceği ile bu kişiler için tutukluluk hali devam ederken sözleşme sürelerinin bitiminden sonra yeni bir sözleşme düzenlenip düzenlenemeyeceği hususlarında yanlış uygulamalar yapıldığı görülmektedir. Bu yazıda, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde konuya açıklık getirilmesi amaçlanmaktadır.

5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin beşinci fıkrasında;

“Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına gönderilir. Dördüncü fıkrada sayılan unvanlara ilişkin hizmetler dışında kalmak ve o hizmet için ihdas edilmiş kadro bulunmamak kaydıyla, İçişleri Bakanlığınca üçüncü fıkra çerçevesinde sözleşmeli personel istihdamı uygun görülmüş olan kadro unvanlarına ilişkin görevlerde, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre münhasıran kısmi süreli olarak sözleşmeli personel çalıştırılabilir.”

hükmüne yer verilmiştir. Böylelikle, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi çerçevesinde sözleşmeli personel statüsünde istihdam edilenlerin hak ve yükümlülüklerine ilişkin olarak anılan 49 uncu maddede düzenlenmeyen hususların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkında uygulanmakta olan hükümler esas alınarak belirleneceği düzenlenmiştir.

657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasının üçüncü bendinde ise;

“Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.”

şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenlere ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 12 nci maddesinde de;

“Sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, ilgili kurumun saptayacağı özel koşulların yanı sıra, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının 4, 5, 6 ve 7 nci bentlerinde belirtilen koşulları da taşımaları gereklidir.”

denilmektedir.

Öte yandan, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde, Devlet memurluğuna alınacak kişilerde aranacak şartlar tadadi olarak sayılmış olup, anılan maddenin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde;

“4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

5.Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.

6. Askerlik durumu itibariyle;

a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,

b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,

c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,

7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.”

hükmüne yer verilmiştir.

Bununla birlikte, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın ek 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise;

“Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması,

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir.”

hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilmekte iken tutuklanarak ceza evine gönderilenler hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığı dikkate alındığında, bu tutukluluk halinin işe alınma şartlarını kaybetmeye yol açmayacağı ve dolayısıyla sözleşmesinin feshini de gerektirmediği değerlendirilmektedir. Ancak, bu şekilde bir tutukluluk süresince sözleşmeli personelin göreve devam edebilmesine fiilen imkan bulunmadığı da çok açıktır.

Öte yandan, 657 sayılı Kanunun “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı 141 inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.”

şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle, Devlet memuru olarak görev yapmakta iken, bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlara, bu süre içinde fiilen çalışmadıkları halde aylıklarının üçte ikisinin ödenmeye devam olunması, çok açık bir şekilde kanuni düzenlemeye tabi tutulmuş ve bu durumda olanların hakları kanun ile koruma altına alınmıştır. Ancak, gerek 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında, gerek Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da; sözleşmeli personele fiilen çalışmadan ücret ödenebilmesi hastalık, sağlık, yıllık, evlilik, doğum, süt ve ölüme bağlı izinler gibi belirli haller ile sınırlandırılmış ve tutuklanan sözleşmeli personele, tutuklu olarak geçen süre için ücret ödenebilmesi yönünde herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Ayrıca, gerek 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında, gerek söz konusu Esaslar’da; hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak işlem yapılması yönünde de bir düzenleme yapılmamıştır.

Bu itibarla, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesi çerçevesinde belediyelerde, il özel idarelerinde ve mahalli idare birliklerinde sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken bir soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderilenlere, sözleşmelerinin geçerlilik süresi içinde kalan tutukluluk hali süresince sözleşmelerinin askıda kabul edilerek ücretleri ödenemeyeceği gibi; tutukluluk süresi sona ermeksizin yeni bir sözleşme yapılmasına da imkan bulunmamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.