Yurtdışında geçen çalışma sürelerini sosyal güvenlik açısından borçlanmış olanların borçlandıkları süre aylık derece kademelerinde değerlendirilir mi?

Yurtdışında geçen çalışma sürelerini 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun çerçevesinde borçlanmış olanların borçlandıkları sürenin emekli keseneğine esas aylık derece ve kademesi ile kazanılmış hak aylığı derece ve kademesi yönünden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda tereddütler bulunmaktadır. Bu yazıda konuya açıklık getirilecektir.

Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun geçici 4 üncü maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında;

“Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.”

“Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, sosyal güvenlik açısından 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak çalışmakta iken 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı kapsamına alınanlar hakkında, yine 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi gereğince 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulamaya devam olunması gerekmektedir.

Öte yandan, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun geçici 5 inci maddesinde ise;
“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi iştirakçi olanların bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra yurtdışında geçen hizmetlerinin borçlandırılmasında, borç tutarı ilgililerin Türkiye’den ayrılmadan önce Sandığa tabi hizmetlerinden en son bıraktıkları derece ve kademelerine yurtdışında geçirdikleri ve borçlanmak istedikleri sürenin her üç yılına bir derece ve her yılına bir kademe verilmek ve öğrenim durumları itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36 ncı maddesindeki yükselebilecekleri dereceleri geçmemek üzere tespit edilecek derece, kademe ve ek göstergeleri ile emekli keseneğine esas aylığın hesabına ait tüm unsurların toplamının müracaat tarihinde yürürlükte olan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlar esas alınarak, yine o tarihteki kesenek ve karşılık oranlarına göre hesap edilir.”
şeklinde bir düzenleme yapılmıştır.
Dolayısıyla, yukarıda belirtilen geçici 5 inci maddenin yürürlüğe 08.05.2008 tarihinden önce 5434 sayılı Kanuna tabi olan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra da iştirakçiliği devam edenlerin yurtdışında geçen hizmet sürelerinin borçlandırılması halinde; borçlanılan sürelerin, ilgililerin, 5434 sayılı Kanun kapsamında geçen hizmetleri itibariyle yurt dışına gitmeden önce en son bıraktıkları derece ve kademelerine borçlanılan yurtdışında geçen hizmet sürelerinin her üç yılına bir derece ve her yılına bir kademe verilmek suretiyle ve öğrenim durumları itibariyle 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesine göre en son yükselebilecekleri dereceleri geçmemek üzere emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 3201 sayılı Kanunda, Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen hizmet sürelerinin sadece sosyal güvenlik açısından değerlendirilmesine imkan tanınmış ve bu Kanunda; Türkiye’ye döndükten sonra 5434 sayılı Kanun kapsamına girecek şekilde personel kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlayanların bu şekilde yurt dışında geçmiş sürelerinin kazanılmış hak aylıkları ile görev aylıklarında da dikkate alınması yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu itibarla, sosyal güvenlik açısından 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlardan yurt dışında geçen sürelerini borçlananların bu borçlanma sürelerinin sadece emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerinin yükseltilmesinde dikkate alınması mümkün bulunmaktadır

Comments

  1. 3201 yasasina gore ssk li olarak yurt disindaki surelerimi odedim su anda 5180 gunum bulunmakta(600 gun askerlik dahil) 07/1983 askerlik baslangicim. 15 gun 02/1987 calismiligim var.toplam 5180 gun emekli olmama yeterlimi . sayet emekli olursam yurt disindaki sosyal haklardan yaralana bilirmiyim .ev yardimi i$sizlik parasi vs bu tv lerden birara 400€ kadar calisma haki sosyal yardim alabilirsiniz turkiyedeki emekliliginiz icin sorun teskil etmez derlerdi skonuda bilgilendrirseniz menmun oluru simdiden tesekulerimi borc bilir hosca kalin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.