Bulgaristan’da askerlik yaptıktan sonra türk vatandaşlığına geçerek işçi olarak çalışanların kıdem tazminatına esas hizmet süreleri

          Bulgaristan göçmeni olup Türk vatandaşlığına geçenlerden, 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışmakta iken emekliliğe hak kazananların, Bulgaristan’da muvazzaf askerlikte geçirmiş oldukları sürelerin, kıdem tazminatlarının hesabında dikkate alınıp alınmayacağı hususunda uygulamada tereddüte düşüldüğü görülmektedir.

          1475 sayılı İş Kanununun “Kıdem Tazminatı” başlıklı 14 üncü maddesi dışındaki maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu ile yürürlükten kaldırılmıştır. 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde ise, kıdem tazminatının kimlere ve hangi şartların gerçekleşmesi halinde ödeneceği düzenlenmiş olup, söz konusu maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında;

           “T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.

          Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında işçinin hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz.”

hükmü yer almaktadır.

          Öte yandan, Yargıtay 9 uncu Hukuk Dairesinin 14.04.1982 tarihli ve Esas No: 1982/2967, Karar No: 3727 sayılı Kararında, T.C. Emekli Sandığı Kanununda ve Sosyal Sigortalar Kanununda yapılan değişiklikler gözönünde tutularak, muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kıdem tazminatının hesabında dikkate alınabilmesi için kişilerin askerlik sürelerini bu kuruluşların kanunlarına göre borçlanmış olup olmadıklarına ve bu sürenin sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak geçmiş hizmet niteliğine bürünmüş olup olmadığına bakılması gerektiği; ayrıca, muvazzaf askerlik süresinin kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmasına yönelik toplu iş sözleşmelerinde düzenlenmiş olan hükümlerin de bu koşullarla birlikte değerlendirilmesinin gerekli olduğu belirtilmiştir.

          Bu itibarla, işçilerden, muvazzaf askerlik sürelerini bağlı bulundukları sosyal güvenlik kuruluşuna borçlanarak bu borcunu ödemiş ve aynı zamanda sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödeme yapılmasına hak kazanmış olanların, kıdem tazminatı ödenmesine esas alınacak hizmet sürelerine, muvazzaf askerlik sürelerinin de ilave edilmesi mümkün bulunmaktadır.

          Diğer taraftan, Sosyal Sigortalar Kurumu Yönetim Kurulunun 28.01.1987 tarihli ve 5-V/267 sayılı Kararında; askerlik hizmetini yabancı bir ülkede ve o ülke kanunlarına göre yaptıktan sonra Türkiye’ye göçmen olarak gelen ve daha sonra Türk Vatandaşlığına alınanların geldikleri ülkede askerlik hizmetini yaptıklarını gösterir resmi bir belge ibraz etmeleri halinde, bu belgede kayıtlı fiili askerlik süresini borçlanabilecekleri karara bağlanmıştır.

          Buna göre, göçmen olarak Bulgaristan’dan gelen ve daha sonra Türk vatandaşlığına geçenlerden, İş Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışmaya başlayanların, Bulgaristan’da muvazzaf askerlikte geçen sürelerini, sigortalılık süresi olarak borçlanmaları ve borçlarını ödeyerek bu süreleri sigortalılık sürelerine dahil ettirmeleri halinde; tabi oldukları sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre yaşlılık veya malullük ya da toptan ödemeye hak kazanma hallerinden birinin gerçekleşmesi koşuluyla, borçlanmış oldukları bu askerlik sürelerinin de kıdem tazminatı ödenmesine esas alınacak hizmet süresine ilave edilmesi gerekmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.