4/B SÖZLEŞMELİ PERSONEL İLE BELEDİYELERDEKİ SÖZLEŞMELİ PERSONELİN YÖNETİCİ KADROLARINDA VEKALETEN GÖREVLENDİRİLMESİ

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel olarak çalışanlar ile 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesine göre belediyelerde sözleşmeli personel olarak çalışan kişilerin, ilgili kamu idaresinde veya belediyede “Müdür” ve benzeri gibi yönetici kadrolarında vekaleten görevlendirilip görevlendirilemeyeceği, ilgili mevzuat çerçevesinde aşağıda değerlendirilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (A) fıkrasında, “Memur”;

       “Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.

       Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır. “

şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin (B) fıkrasının birinci paragrafında ise, sözleşmeli personel için;

       “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”

şeklinde bir tanımlama yapılmıştır.

Öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında;

       “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edileceklere ödenecek net ücret, söz konusu kadro unvanı için birinci derecenin birinci kademesi esas alınmak suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre tespit edilecek her türlü ödemeler toplamının net tutarının yüzde 25 fazlasını geçmemek üzere belediye meclisi kararıyla belirlenir. Genel hükümlere göre birinci dereceden kadro ihdas edilemeyen kadro unvanları için ise o kadro unvanından ihdası yapılmış en yüksek kadro derecesinin birinci kademesi esas alınır ve yapılacak ödemenin azami tutarı yukarıda belirtilen usûle göre tespit olunur. Bu fıkra hükümlerine göre çalıştırılacak personel için İçişleri Bakanlığı unvanlar itibarıyla sınırlama getirebilir.”

hükmü yer almaktadır. Böylelikle, belediyelerde, avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi sadece uzman ve teknik personel kadro unvanlarına ilişkin görevlerde sözleşmeli personel çalıştırılmasına imkan tanınmıştır. Aynı maddede, “İmar Müdürü” veya “Fen İşleri Müdürü” kadro unvanları gibi birim yetkilisi kadro unvanları esas alınarak sözleşmeli personel çalıştırılmasına ise izin verilmemiştir.

Diğer taraftan, 5393 sayılı Kanunun yine 49 uncu maddesinin altıncı fıkrasında;

       “Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, belediye başkanının talebi, kendilerinin ve kurumlarının muvafakatiyle, belediyelerin birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarında geçici olarak görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirmelerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında öngörülen şartlar dikkate alınır. Belediyelerde bu şekilde istihdam edilen personel kurumlarından izinli sayılırlar. Bu personelin görevlendirildikleri süre zarfındaki, görevlendirildikleri kadroya ait her türlü malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve benzeri diğer hakları belediye tarafından ödenir. İzinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır ve terfi haklarını kazananlar başkaca bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirilirler. Bu şekilde görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona ermesinden itibaren onbeş gün içerisinde yazılı olarak kurumlarına başvurmaları hâlinde en geç bir ay içerisinde kadrolarına veya müktesebine uygun başka bir kadroya atanırlar.”

hükmüne yer verilmiştir. Yapılan bu düzenlemeyle, belediyelerde birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarına atanacak veya bu kadrolarda vekaleten görevlendirilecek uygun personel bulunmaması veya söz konusu kadrolarda çalıştırılmak üzere belediye dışından birisine ihtiyaç duyulması hallerinde kimlerin görevlendirmesinin yapılabileceğine ilişkin olarak bir sınırlamaya gidilmiş ve görevlendirilecek kişinin mutlaka “memur” statüsünde olması kuralı getirilmiştir.

Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasında;

        “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.”

hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla, belirli sebeplerle geçici olarak boş bulunan memur kadrolarında vekaleten görevlendirilebilecekler için;

a) Kurum içinden vekaleten görevlendirme,

b) Diğer kurumlardan vekaleten görevlendirme,

c) Açıktan vekil görevlendirme,

şeklinde üç ayrı yöntem belirlenmiştir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise, Anayasa Mahkemesinin 5/7/2012 tarihli ve E. 2012/11, K.2012/104 sayılı Kararına bağlı olarak vekalet aylığı ödenebilmesi için kadronun geçici olarak boşalmış olması şartı ortadan kalkmış ve söz konusu fıkra;

       “Aynı kurumdan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.”

haline dönüşmüştür. Buna göre, aynı kurum içinden geçici olarak vekaleten görevlendirilenlere, vekalet edilen kadronun geçici olarak boşalmış olup olmadığına bakılmaksızın, vekalet görevinin üç aydan fazla süren kısmı için vekalet aylığı ödenebilecektir. 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasındaki;

       “Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.

       Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

hükümleri gereğince de bir kişiye kurum içinden veya kurum dışından vekalet görevi sebebiyle vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekaleten görevlendirilen kişinin memur statüsünde olması ve aynı kadroya asaleten atanabilmek için gerekli olan şartları taşıması gerekmektedir.

Keza, 657 sayılı Kanunun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde;

a) Bu Kanunun, memurlar hakkında uygulanacağının hükme bağlandığı,

b) Sözleşmeli personel ve geçici personel hakkında bu Kanunun genelinin değil, sadece özel hükümlerinin uygulanacağı yönünde sınırlama getirildiği,

dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunda, sözleşmeli personel hakkında da uygulanacağı özel olarak belirtilmemiş hükümlerin kapsamına sözleşmeli personelin dahil edilemeyeceği çok açıktır.

Buna göre, yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, 657 sayılı Kanunun vekalet görevine ve vekalet aylığına ilişkin hükümlerinin, memur olarak çalışmakta iken kendi kadrosundan başka bir kadroya vekalet eden memurlara ve açıktan vekil olarak atananlara ilişkin hüküm ve sonuçlar içerdiği, kamu kurumlarında (kamu iktisadi teşebbüsleri hariç) sözleşmeli personel veya işçi veya geçici personel statüsünde çalışmakta olanların memur kadrolarında vekaleten görevlendirilmelerinin ise öngörülmediği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, kamu idarelerinin ve belediyelerin yönetici kadroları, genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi çerçevesinde ihdas edilmiş kadrolar olduğundan, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinde “İmar Müdürü” veya “Fen İşleri Müdürü” gibi kadro unvanları esas alınarak belediyelerde sözleşmeli personel çalıştırılmasına izin verilmemiş bulunduğundan ve 657 sayılı Kanunun kurum içinden vekaleten görevlendirilebileceklere ilişkin hükümleri ile vekalet aylığı ödenebileceklere ilişkin hükümleri sözleşmeli personel olarak çalışanları kapsamadığından; kamu idarelerinde veya belediyelerde mühendis, mimar ve tekniker gibi kadro unvanlarına ilişkin görevlerde tam zamanlı sözleşmeli personel olarak istihdam edilen kişilerin ayrıca yönetici kadrolarında vekaleten görevlendirilemeyeceği, kendilerine yönetici kadrolarına ilişkin imza yetkisinin verilemeyeceği, kamu idarelerinin ve belediyelerin bu yöndeki ihtiyaçlarının memur statüsünde çalışanların vekaleten görevlendirilmesi suretiyle giderilmesinin mümkün olmaması veya uygun görülmemesi hallerinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi ile 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin altıncı fıkrası kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar arasından geçici görevlendirme yoluna başvurulabileceği değerlendirilmektedir.

Nitekim, Maliye Bakanlığının 15/02/2006 tarihli ve B.07.0.BMK. 0.19.115719-224/2189 sayılı yazısında da bu yönde görüş bildirilmiştir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir