4/C Geçici Personelin İş Sonu Tazminatının Hesabında Askerlik Borçlanma Süresinin Etkisi

       Özelleştirilen kuruluşlarda işçi olarak çalıştığı sırada veya daha önceki bir tarihte, muvazzaf askerlik hizmeti süresini sosyal güvenlik açısından borçlanan ve özelleştirme sebebiyle iş sözleşmesi sona erdirilerek kıdem tazminatı ödenenlerden, henüz emekli aylığı bağlanmasına hak kazanılmamış olmasından dolayı borçlanmış olduğu askerlik süresi için kıdem tazminatı ödenmemiş olanlar ile özelleştirme gerekçesiyle işten çıkarıldıktan sonraki bir tarihte muvazzaf askerlik hizmeti süresini sosyal güvenlik açısından borçlananlara, daha sonra 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre geçici personel olarak çalışmaları halinde ödenecek iş sonu tazminatına esas toplam hizmet süresinin belirlenmesinde askerlik süresinin dikkate alınıp alınmayacağı hususunda tereddütler yaşanmaktadır. Bu yazıda, konuya açıklık getirilmeye çalışılacaktır.

       1475 sayılı İş Kanununun “Kıdem Tazminatı” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

       “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
1. İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,
2. İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca,
3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,
4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
5. 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,

       Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.”

hükmüne yer verilmiştir.

       Bu itibarla, kamu kurum ve kuruluşlarında ya da özel sektörde işçi olarak çalışmakta iken iş sözleşmesi sona eren işçilere kıdem tazminatı ödenebilmesi için; iş sözleşmesinin, işçi tarafından yukarıda belirtilen hallerden birisi dolayısıyla sona erdirilmiş olması veya iş sözleşmesinin, 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı fıkrasında sayılan sebepler dışında bir sebeple işveren tarafından feshedilmiş olması koşulu aranmaktadır.

       Diğer taraftan, 1475 sayılı Kanunun yine 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;

       “T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.”

şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. Bu hüküm dikkate alınarak, muvazzaf askerlikte geçirdiği süreyi sosyal güvenlik açısından borçlanmış olanlardan bir kamu kuruluşunda işçi olarak çalışmakta iken iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte tabi olduğu sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde yaşlılık veya malüllük aylığı sağlanmasına ya da toptan ödeme yapılmasına hak kazananların, muvazzaf askerlikte geçen süreleri de kamu kuruluşlarında geçen hizmet süresi olarak kabul edilmekte ve ödenecek kıdem tazminatına esas toplam hizmet süresine sosyal güvenlik açısından borçlanmış oldukları muvazzaf askerlik süresi de dahil olunmaktadır.

       Buna göre, kamu kurum veya kuruluşlarında işçi olarak çalışmakta iken iş sözleşmesi sona eren (işten çıkarılan) ve daha önce muvazzaf askerlikte geçen süresini sosyal güvenlik açısından borçlanmış olanlardan, iş sözleşmesinin sonra erdiği tarih itibarıyla tabi olduğu sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde yaşlılık veya malullük aylığı bağlanmasına ya da toptan ödeme yapılmasına hak kazanamamış olanlara, borçlandıkları askerlik süresi için kıdem tazminatı ödenmesine imkan bulunmamaktadır.

       2- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasında;

“Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.”

hükmü yer almaktadır.

       Bu çerçevede, 2014 mali yılında istihdam edilecek olan geçici personelin çalışma usul ve esaslarını düzenlemek üzere, 1.1.2014 tarihli ve 28869 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan 30.12.2013 tarihli ve 2013/5762 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Kamu Kurum ve Kuruluşlarındaki Geçici Mahiyetteki İşleri Yürütmek Üzere Geçici Personel İstihdamı ve Bu Personele Ödenecek Ücretler Hakkında Karar”ın “İş sonu tazminatı” başlıklı 9 uncu maddesinde;

       “(1) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre yapılan çalışmaların toplam süresi üzerinden hesaplanarak bu maddedeki esaslara göre iş sonu tazminatı ödenir.
(2) Ücretli izin süreleri dâhil en az 12 ay fiilen çalışan geçici personelden;
a) Sosyal Güvenlik Kurumunca kendilerine yaşlılık veya malullük aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması,
b) İlgilinin ölümü,
c) İlgilinin kendi isteği ile sözleşmeyi feshetmesi veya yenilememesi,
hâllerinden birinin vukû bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, çalışılan her bir yıl için, ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı brüt aylık ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenir. 12 aydan artan süreler için 12 ay için hesaplanan miktardan artan süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır.
…”
denilmektedir.

       Buna göre, geçici personelin iş sonu tazminatının hesabında, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre yapılan çalışmalarının toplam süresi üzerinden fiilen çalışılan her bir yılın esas alınması gerekmektedir.

        Bu itibarla, işçi statüsünde geçen çalışma süreleri ile 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrası kapsamında çalıştığı sırada veya öncesinde sosyal güvenlik açısından hizmet borçlanması yapılmış muvazzaf askerlik hizmeti süreleri; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrası kapsamında geçen hizmet sürelerine karşılık olarak ödenecek iş sonu tazminatına esas toplam hizmet süresine dahil edilemeyecek ve borçlanılan askerlik süresi için iş sonu tazminatı ödenemeyecektir.

       ETİKET: 657 4/c, iş sonu tazminatı, geçici personel, geçici personel kıdem tazminatı, kıdem tazminatı, askerlik borçlanması, 4/c iş sonu tazminatı, özelleştirme sebebiyle işten çıkarma, özelleştirme sebebiyle işten çıkarılanların hakları,

 

 

Comments

  1. Sayın ilgili
    Ben 2011 yılında devlet kurumunda çalışırken 540 gün askerlik borçlanmamı yatırdım.2013 yılında kurumumuz (AYEDAŞ) özelleşerek SABANCISA ya devroldu.Ben 2013 kasım ayında 4/C ye geçmek için çalıştığım yerden ayrıldım.Bu tarihte SABANCISA bana 16 yıllık tazminatımı ve ihbar tazminatımı ödedi.Ama 540 gün askerlik borçlanmamı ödemedi.2014 şubat da ise 4/C li olarak yeni kurumda işime başladım.Yaklaşık 1 ay önce ise eski iş yerimden askerlik borçlanmasını ödemediklerine dair bir yazı istedim.Aynı zamanda askerlik borçlanmamla ilgili evraklarımı da istedim.Bunun üzerine eski işyerim(AYEDAŞ) bana kasım 2013 deki kıdem tazminatına göre askerlik kıdem tazminatını faizsiz ödedi.Ayrıca askerlik borçlanması evraklarımı ve bunun kıdem tazminatının sehven ödendiğine dair bir yazıyı bana verdiler.
    Acaba bu durum doğrumudur.Doğru ise aldığım paranın 2,5 yıllık faizi içinde eski kurumuma başvuruda bulunuyum mu?
    ŞİMDİDEN TEŞEKÜR EDERİM..

    1. Askerlik borçlanması yapılan süreler, sadece emekli aylığı bağlanmak üzere iş sözleşmesi sone eren işçilere ödenebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.