6360 Sayılı Kanun İle Kapatılan Özel İdareleri, Belediyeler, Mahalli İdare Birlikleri ve Köylerden Devredilecek İşçilerin Ücretleri ve Diğer Hakları Hangi Esaslara Göre Belirlenmeye Ve Ödenmeye Devam Olunacak?

       6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri, belediyeler, mahalli idare birlikleri ve köylerden;

a) Büyükşehir belediyesine,

b) Büyükşehir belediyesi bağlı kuruluşuna,

c) İlçe belediyesine,

d) Yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına,

e) Bir bakanlığa veya bir bakanlığın bağlı kuruluşuna,

f) İl özel idaresine,

g) Bir başka belde belediyesine,

devredilecek işçilerin ücretleri ve diğer haklarının ne şekilde belirlenmeye ve ödenmeye devam olunacağı hususunda bir çok tereddüt oluşmuş ve farklı farklı uygulama yapıldığı yönünde bilgiler paylaşılmaya başlanmıştır. Bu yazıda, konu mevzuat dayanakları ile birlikte detaylı bir şekilde değerlendirilecek ve doğru uygulamaya ışık tutulmaya çalışılacaktır.

        A) DEVİR ÖNCESİNDE BİR TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE GÖRE ÜCRET ALMAKTA OLAN İŞÇİLERİN DURUMU

        1- Devredilen işçilerin ücretleri, eski toplu iş sözleşmeleri esas alınarak mı belirlenmeye devam olunacak, yoksa devredildikleri yerde çalışmakta olan işçiler için daha önceden yapılmış toplu iş sözleşmesine göre mi belirlenmeye başlanılacak?

        6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (10) numaralı fıkrasında;

        “…. Devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, toplu iş sözleşmesi olmayan işçiler bakımından 2012 yılı Eylül ayında geçerli olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir.”

 hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, kapatılan il özel idarelerinden, belediyelerden, mahalli idare birliklerinden veya köy tüzel kişiliklerinden devredilmiş olan işçilerden, bu devir öncesinde sendika üyeliği veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle ücretleri ile diğer mali ve sosyal hakları bir toplu iş sözleşmesi çerçevesinde belirlenmekte olanların, devir sonrasında da aynı toplu iş sözleşmesine göre belirlenmeye devam olunması gerekmektedir. Dolayısıyla, bu işçiler, devredildikleri yerlerde yetkili olan sendikaya üye olsalar veya yetkili sendikaya dayanışma aidatı ödeseler bile bu yerlerde çalışmakta olan işçiler için daha önceden yapılmış olan toplu iş sözleşmesinin kapsamına alınmalarına ve kendilerine önceki toplu iş sözleşmeleri dışında bir ücret ödenmesine veya yeni bir hak verilmesine imkan bulunmamaktadır.

       Örnek: İzmir İli Çeşme İlçesi Alaçatı Belediyesinde işçi olarak çalışan ve Alaçatı Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesine göre ücreti, sosyal hakları ve diğer mali hakları belirlenmiş olan Caner Erkin adındaki bir işçi, aylık olarak toplam 1.800 TL maaş alıyor olsun. Bu işçi, Alaçatı Belediyesinin kapatılması sonrasında Çeşme Belediyesine devredilmiştir. Çeşme Belediyesinde, aynı kıdemde ve aynı işte çalışan bir işçi ise, Çeşme Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesi gereğince her türlü haklarının toplamı olarak 2.100 TL maaş almaktadır. Buna göre, Alaçatı Belediyesinden devredilen Caner Erkin adlı işçi, Alaçatı Belediyesinde çalıştığı dönemde yapılmış olan toplu iş sözleşmesine göre maaş almaya devam etmesi zorunlu olduğundan, Çeşme Belediyesinde çalışmakta olan işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlandırılarak maaşının 2.100 TL’ye yükseltilmesini talep edemeyecektir. Caner Erkin, Alaçatı Belediyesinde çalıştığı dönemdeki sendikasını değiştirse bile yeni bir hak talep edemeyecektir. Ancak, Alaçatı Belediyesinden devredilen Caner Erkin’in, 1.800 TL aylık ücretini almaya devam etmesi için önceki sendika üyeliğini devam ettirmiş olmasına veya dayanışma aidatı ödemeye devam etmesine gerek kalmamıştır.

       2- Devredilen işçilerin ücretleri ile diğer mali ve sosyal hakları, hangi tarihe kadar önceki kurumlarında geçerli olan toplu iş sözleşmelerine göre belirlenmeye devam olunacak? 

       6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 35 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

       “Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez.”

şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle, toplu iş sözleşmesinin uygulama süresinin bir yıldan az ve üç yıldan fazla süreli olacak şekilde kararlaştırılamayacağı ile toplu iş sözleşmesinin imzalanmasından sonra uygulama süresinin değiştirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

       Ancak, 6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin yukarıda fıkra metni yer verilmiş olan (10) numaralı fıkrasında; kapatılan il özel idarelerinden, belediyelerden, mahalli idare birliklerinden veya köy tüzel kişiliklerinden devredilen işçiler için devir öncesinde yapılmış olan toplu iş sözleşmelerinin sona ereceği tarih, 6356 sayılı Kanunun 35 inci maddesindeki genel hükümden farklı bir düzenlemeye tabi tutulmuş ve bu durumdaki işçiler için devir tarihinden sonra atandıkları mahalli idarelerin işyerlerini kapsayacak şekilde yeni bir toplu iş sözleşmesi düzenleninceye kadar şeklinde, eski toplu iş sözleşmelerine münhasır özel bir uygulama dönemi tespitine gidilmiştir.

       Dolayısıyla, 6360 sayılı Kanun gereğince kapatılan il özel idarelerinden, belediyelerden, mahalli idare birliklerinden veya köy tüzel kişiliklerinden devredilen işçilerin devir tarihinde tabi oldukları toplu iş sözleşmelerinde, sözleşmenin sona ereceği tarih olarak belirlenmiş olan tarihin dikkate alınmaması ve bu toplu iş sözleşmelerinin devredilen işçileri kapsayacak şekilde yeni kurumlarında devir tarihinden sonra yeni bir toplu iş sözleşmesi düzenleninceye kadar aynı şekilde uygulanmaya devam olunması kanuni bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.

       Örnek: Antalya İli Serik İlçesi Belek Belediyesinde işçi olarak çalışan ve Belek Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesine göre ücreti, sosyal hakları ve diğer mali hakları belirlenmiş olan Arda Turan adındaki bir işçi, aylık olarak net 1.600 TL maaş alıyor olsun. Bu işçi, Belek Belediyesinin kapatılması sonrasında Serik Belediyesine devredilmiştir. Belek Belediyesinin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinin ise 30.09.2014 tarihinde sona ereceğini kabul edelim. Serik Belediyesinde çalışmakta işçiler için de daha önce bir toplu iş sözleşmesi yapılmış olduğunu ve bu toplu iş sözleşmesinin de 31.03.2015 tarihine kadar geçerli olduğunu ve Serik Belediyesindeki işçilerin en düşük 1.900 TL aylık net maaş aldığını düşünelim. Ayrıca, Serik Belediyesindeki işçilere aylık ücret dışında her gün için 10 TL yemek yardımı verildiğini varsayalım. Buna göre, Belek Belediyesinden devredilen Arda Turan adındaki işçinin, Belek Belediyesinde çalıştığı dönemde yapılmış olan toplu iş sözleşmesine göre maaş almaya devam etmesi zorunlu olduğundan, Belek Belediyesindeki toplu iş sözleşmesinin sona erdiği 30.09.2014 tarihinden sonra da 1.600 TL aylık net ücret almaya devam edecek ve kendisine günlük 10 TL yemek yardımı verilmesini de talep edemeyecektir. Bu durum, Belek Belediyesinden devredilen işçilerin tamamını kapsayacak ve Serik Belediyesinde çalışmakta olan işçilerin tamamı için yeni bir toplu toplu iş sözleşmesi yapılıncaya kadar da değiştirilemeyecektir.

       3- İşçilerin devredilmesinden sonra yeni bir toplu iş sözleşmesi yapıldığında, devredilen işçiler bu toplu iş sözleşmesinden hangi şartlarla ve hangi tarihten geçerli olarak yararlanabilir?

       6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; toplu iş sözleşmesinin, tarafların karşılıklı hak ve borçları ile sözleşmenin uygulanması ve denetimini ve uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yolları düzenleyen hükümleri de içerebileceği hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun, “Toplu iş sözleşmesinden yararlanma” başlıklı 39 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise; bir işyerinde çalışmakta olan işçiler adına toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikası ile işveren sendikası veya işveren arasında imzalanan ve yürürlük tarihi imza tarihinden daha önceki bir tarih olarak tespit olunan bir toplu iş sözleşmesinden; toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarih itibarıyla taraf sendikaya üye olduğu işverene bildirilmiş olan işçilerin söz konusu toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinden geçerli olmak üzere yararlanacağı, söz konusu toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden sonraki bir tarih itibarıyla taraf sendikaya üye olduğu işverene bildirilmiş olan işçilerin ise, üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlandırılmaları gerektiği açıkça hüküm altına alınmıştır.

       Buna göre, 6356 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri ile 6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin 10 numaralı fıkrasının devredilen işçilerden ücret ile diğer malî ve sosyal hakları bir toplu iş sözleşmesi çerçevesinde belirlenmekte olanlar açısından yeni bir toplu iş sözleşmesi düzenleninceye kadar devir işleminden önceki toplu iş sözleşmesinin uygulanmaya devam olunmasına ilişkin hükmü birlikte değerlendirildiğinde;

       a- Yeni toplu iş sözleşmesinde, 6360 sayılı Kanun kapsamında devredilen işçilerin ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının hangi tarihten itibaren yeni sözleşmeye göre belirleneceği hususunda özel bir düzenlemeye yer verilmemiş olması halinde, bu işçilerin ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının, yeni toplu iş sözleşmesinin imza tarihine kadar devirden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmeleri esas alınarak tespit olunmasının,

       b- Yeni toplu iş sözleşmesinde, 6360 sayılı Kanun kapsamında devredilen işçilerin ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının hangi tarihten itibaren yeni sözleşmeye göre belirleneceği hususunda özel bir tarih tespit edilmiş olması halinde,

       – İmza tarihi itibarıyla yeni toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına üye durumunda bulunan işçilerinücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının, 6356 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi çerçevesinde tespit edilecek yeni toplu iş sözleşmesinde bu işçiler için özel olarak belirlenmiş tarihten itibaren yeni toplu iş sözleşmesine göre yeninden belirlenmesinin, dolayısıyla da yeni toplu iş sözleşmesinde bu işçiler için özel olarak belirlenmiş tarih ile yeni toplu iş sözleşmesinin imza tarihi arasındaki dönem için bu işçilere fark ödenmesinin,

       – İmza tarihi itibarıyla yeni toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına üye durumunda olmayan işçilere ise, herhangi bir fark ödenmemesinin,

gerekli olduğu anlaşılmaktadır.

        Örnek: Antalya İli Serik İlçesi Belek Belediyesinde işçi olarak çalışan ve Belek Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesine göre ücreti, sosyal hakları ve diğer mali hakları belirlenmiş olan Beren Saat adındaki bir işçi, aylık olarak net 1.600 TL maaş alıyor olsun. Beren Saat, Belek Belediyesinin kapatılması sonrasında Serik Belediyesine devredilmiştir. Belek Belediyesinin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinin ise 30.09.2014 tarihinde sona ereceğini kabul edelim. Serik Belediyesinde çalışmakta işçiler için de daha önce bir toplu iş sözleşmesi yapılmış olduğunu ve bu toplu iş sözleşmesinin de 31.03.2015 tarihine kadar geçerli olduğunu ve Serik Belediyesindeki işçilerin en düşük 1.900 TL aylık net maaş aldığını düşünelim. Ayrıca, Serik Belediyesindeki işçilere aylık ücret dışında her gün için 10 TL yemek yardımı verildiğini varsayalım. Buna göre, Belek Belediyesinden devredilen Beren Saat’in, Belek Belediyesinde çalıştığı dönemde yapılmış olan toplu iş sözleşmesine göre maaş almaya devam etmesi zorunlu olduğundan, Belek Belediyesi dönemindeki toplu iş sözleşmesinin sona erdiği 30.09.2014 tarihinden sonra da 1.600 TL aylık net ücret almaya devam edecek ve kendisine günlük 10 TL yemek yardımı verilmesini de talep edemeyecektir. Bu uygulamaya, hem Belek Belediyesinden Serik Belediyesine devredilen işçileri,  hem de Serik Belediyesinin eski işçilerini kapsayan yeni bir toplu toplu iş sözleşmesi yapılıncaya kadar devam olunacaktır.

       4- Yeni toplu iş sözleşmesinin uygulamaya girdiği tarihten itibaren ücretler ile diğer mali ve sosyal haklar ne şekilde tespit olunacaktır?

       6356 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

       “İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır.”

       Dolayısıyla, 6360 sayılı Kanun çerçevesinde başka bir belediyeye ya da yaptıkları iş gereğince diğer bir kamu kurumuna devredilen işçilerden ücretleri ile diğer mali ve sosyal hakları bir toplu iş sözleşmesine göre belirlenmekte olanların devredildikleri kurumlarda yeni bir toplu iş sözleşmesinin düzenlediği tarihten başlayarak sonraki döneme ilişkin ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının;  imza tarihinde yeni toplu iş sözleşmesinin tarafı sendika üyesi olanlar için, yukarıdaki (3) numaralı açıklamanın (a) ve (b) sıralarına göre tespit olunacak tarihten itibaren yeni toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenmeye başlanılması gerekmektedir. Burada, dikkat edilmesi gereken çok önemli bir başka husus da bir belediyenin başka bir belediyeye devri ile bazı işlerin ve işçilerin devralan belediyeye devrinin, her zaman için İş Kanunundaki “işyeri devri” hükümlerine birebir uymadığıdır. Dolayısıyla, devir öncesinde çalıştığı belediyede geçerli toplu iş sözleşmesinin tarafı durumunda olan işçi sendikasına üye bir işçinin, devredildiği belediyede de aynı sendikanın örgütlü olması halinde dahi, devredildiği belediye itibarıyla sendika üyeliği devam eden kişi durumunda olamayacağıdır. Özellikle, bazı birimleri veya bazı işçileri farklı kurumlara devredilen belediyelerde bu durum daha açık bir şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle, devir sonrasında işçilerin aynı sendikaya bile olsa yeniden üyelik başvurusunda bulunması sendikalar tarafından da bu işçilerin devredildikleri yeni belediyeye veya başka bir kuruma devredilmişlerse bu kuruma üyelik bildirimi yapılmasında büyük bir fayda bulunmaktadır. Zira, devredilen işçilerin devir öncesinde üyesi bulundukları sendika ile üyelik ilişkisi sona ermiş olsa bile eski toplu iş sözleşmesinden yararlanma hakları özel kanun hükmü gereğince devam edecektir.

       Bir toplu iş sözleşmesinin kapsamında iken devredilen işçilerden, imza tarihi itibarıyla yeni toplu iş sözleşmesine taraf sendikaya üyesi olmayanların ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının ise, dayanışma aidatı ödemek için ilgili sendikaya başvurmamaları halinde, yeni toplu iş sözleşmelerinin imzalandığı tarihten geçerli olmak üzere kendileri ile yeni bir bireysel iş sözleşmesi akdedilmek suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.

       Ancak, yeni bireysel iş sözleşmeleri düzenlenirken, sendika üyesi olmayan işçilere sendika üyesi olan emsali işçilere göre daha fazla mali veya sosyal hak sağlanmaması, sendikal düzenin ve toplu iş sözleşmesi düzeninin korunabilmesinin bir gereği olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle, akdedilecek bireysel iş sözleşmelerinde, yeni toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunan emsali işçinin yararlanmakta olduğu ücret ile diğer mali ve sosyal hakların toplam tutarının aşılmaması kaydıyla, ilgilinin yararlanmakta olduğu son ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının tutarı esas alınarak, mali ve sosyal hak tespiti yapılması daha uygun olacaktır. Bunların daha sonra bireysel iş sözleşmesine tabi olarak çalışmaya devam ettikleri dönem içerisindeki ücret ve diğer mali ve sosyal haklarına ilişkin artışlarının ise, bireysel iş sözleşmesi imza tarihinden sonraki dönemler için hükümet ile işçi sendikaları konfederasyonları arasında mevcut bulunan protokollerde altışar aylık dönemler itibarıyla tespit edilmiş olan ücret zammına ilişkin oran ve/veya miktarları aşmayacak şekilde bireysel iş sözleşmelerinde değişiklik yapılması suretiyle ve bireysel iş sözleşmesindeki bu yeni değişikliğin imzaya bağlandığı tarihten sonra uygulanacak şekilde yürütülmesi doğru bir uygulama olarak görülmektedir.

       Örnek 1: Antalya İli Manavgat İlçesi Side Belediyesinde işçi olarak çalışan ve Side Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinde yetkili işçi sendikası durumundaki “A” Sendikasına üye olan Volkan Demirel, Side Belediyesinde yapılmış olan toplu iş sözleşmesi gereğince aylık olarak net 1.800 TL maaş alıyor olsun. Volkan Demirel, Side Belediyesinin kapatılması sonrasında Manavgat Belediyesine devredilmiştir. Side Belediyesinin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi, 30.09.2014 tarihinde sona erecektir. Manavgat Belediyesinde çalışmakta işçiler için de daha önce “B” Sendikası bir toplu iş sözleşmesi yapılmış ve bu toplu iş sözleşmesi de 31.03.2015 tarihinde sona erecektir. Volkan Demirel, Manavgat Belediyesine devredilmesi sonrasında “A” Sendikasından ayrılmış ve 2015 yılı Ocak ayında “B” Sendikasına geçmiştir. Yeni bir toplu iş sözleşmesi yapılması için “B” Sendikası ile Manavgat Belediyesi arasında 2015 yılı Ocak ayında başlayan görüşmeler 2015 Ağustos ayına kadar devam etmiş ve en düşük işçi ücretinin aylık olarak net 2.300 TL’ye yükseltilmesinde anlaşarak 01 Ağustos 2015’de toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır. Ayrıca, Manavgat Belediyesi ile “B” Sendikası, 6360 sayılı Kanun ile devir gelen işçilerin de 01.04.2015 tarihinden itibaren yeni toplu iş sözleşmesinde yararlanmasında anlaşmış ve bu durum toplu iş sözleşmesine bu yazılmıştır. Buna göre, Volkan Demirel, 01.04.2015 tarihinden önce “B” Sendikasına üye olduğundan, Manavgat Belediyesinin kendi işçileri gibi 01.04.2015 tarihinden itibaren 2.300 TL aylık ücret hakkından yararlanabilecektir.

        Örnek 2: Antalya İli Manavgat İlçesi Side Belediyesinde işçi olarak çalışan ve Side Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinde yetkili işçi sendikası durumundaki “A” Sendikasına üye olan Burak Yılmaz, Side Belediyesinde yapılmış olan toplu iş sözleşmesi gereğince aylık olarak net 1800 TL maaş alıyor olsun. Burak Yılmaz, Side Belediyesinin kapatılması sonrasında Manavgat Belediyesine devredilmiştir. Side Belediyesinin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi, 30.09.2014 tarihinde sona erecektir. Manavgat Belediyesinde çalışmakta işçiler için de daha önce “B” Sendikası bir toplu iş sözleşmesi yapılmış ve bu toplu iş sözleşmesi de 31.03.2015 tarihinde sona erecektir. Burak Yılmaz, Manavgat Belediyesine devredilmesi sonrasında da “A” Sendikasına üye olmaya devam etmiş ve “B” Sendikasına geçmemiştir. Yeni bir toplu iş sözleşmesi yapılması için “B” Sendikası ile Manavgat Belediyesi arasında 2015 yılı Ocak ayında başlayan görüşmeler 2015 Ağustos ayına kadar devam etmiş ve en düşük işçi ücretinin aylık olarak net 2.300 TL’ye yükseltilmesinde anlaşarak 01 Ağustos 2015’de toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır. Manavgat Belediyesi ile “B” Sendikası, 6360 sayılı Kanun ile devir gelen işçilerin de 01.04.2015 tarihinden itibaren yeni toplu iş sözleşmesinde yararlanmasında ve kendilerine aylık olarak net 2.300 TL ücret verilmesi huşunda da anlaşmış ve toplu iş sözleşmesine bu yazılmıştır. Ancak, Burak Yılmaz, 01.04.2015 tarihine kadar “B” Sendikasına üye olmadığından, hem 01.04.2015 – 01.08 2015 tarihi arasındaki dönem için 2.300 TL aylık ücret hakkından yararlanamayarak 1.800 TL ücret almaya devam edecek, hem de 01.08.2015 tarihinden sonraki dönemi kapsayacak şekilde kendisiyle Manavgat Belediyesi arasında yeni bir bireysel iş sözleşmesi yapılması gerekecek ve bu bireysel iş sözleşmesiyle belirlenecek tutarda ücret alabilecektir.   

       Örnek 3: Antalya İli Manavgat İlçesi Side Belediyesinde işçi olarak çalışan ve Side Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinde yetkili işçi sendikası durumundaki “A” Sendikasına üye olan Salih Uçan, Side Belediyesinde yapılmış olan toplu iş sözleşmesi gereğince aylık olarak net 1800 TL maaş alıyor olsun. Salih Uçan, Side Belediyesinin kapatılması sonrasında Manavgat Belediyesine devredilmiştir. Side Belediyesinin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi, 30.09.2014 tarihinde sona erecektir. Manavgat Belediyesinde çalışmakta işçiler için de daha önce “B” Sendikası bir toplu iş sözleşmesi yapılmış ve bu toplu iş sözleşmesi de 31.03.2015 tarihinde sona erecektir. Salih Uçan, Manavgat Belediyesine devredilmesi sonrasında “A” Sendikasından ayrılmış ve 2015 yılı Ocak ayında “B” Sendikasına geçmiştir. Yeni bir toplu iş sözleşmesi yapılması için “B” Sendikası ile Manavgat Belediyesi arasında 2015 yılı Ocak ayında başlayan görüşmeler 2015 Ağustos ayına kadar devam etmiş ve en düşük işçi ücretinin 2.300 TL’ye yükseltilmesinde anlaşarak 01 Ağustos 2015’de toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır. Manavgat Belediyesi ile “B” Sendikası, 6360 sayılı Kanun ile devir gelen işçilerin de 01.04.2015 tarihinden itibaren yeni toplu iş sözleşmesinde yararlanması konusunu hiç gündeme getirmemişler ve toplu iş sözleşmesine bu konuda herhangi bir hüküm yazılmamıştır. Buna göre, Salih Uçan, 01.04.2015 tarihinden önce “B” Sendikasına üye olmuş olsa dahi, Manavgat Belediyesinin kendi işçileri gibi 01.04.2015 tarihinden itibaren 2.300 TL aylık ücret hakkından yaralanamayacak ve 01.08. 2015 tarihine kadar 1.800 TL aylık net ücret almaya devam edecektir. 01.08. 2015 tarihinden sonraki dönem için ise, 2.300 TL aylık net ücret hakkından yararlanacaktır.

       B) DEVİR ÖNCESİNDE ÜCRET VE DİĞER MALİ VE SOSYAL HAKLARI BİREYSEL İŞ SÖZLEŞMESİNE GÖRE BELİRLENEN İŞÇİLERİN DURUMU 

       6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (10) numaralı fıkrasında; kapatılan il özel idarelerinden, belediyelerden, mahalli idare birliklerinden veya köy tüzel kişiliklerinden devredilmiş olan işçilerden, bu devir öncesinde bir toplu iş sözleşmesinin kapsamında olmayanların ücretleri ile diğer mali ve sosyal haklarının, 2012 yılı Eylül ayında geçerli olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerine göre belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesinde, işçilere, ücret ve ücret mahiyetinde yapılan ödemelerin toplam tutarının, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen asgari ücret tutarından daha düşük olamayacağı belirtilmiştir.

        Dolayısıyla, bir belediyede, bir il özel idaresinde, bir köy tüzel kişiliğinde veya bir mahalli idare birliğinde toplu iş sözleşmesine tabi olmaksızın çalışmakta iken 6360 sayılı Kanun çerçevesinde devir işlemine tabi tutulan işçilere, devir sonrasında ödenecek ücretlerin; asgari ücret tutarından az olmamak kaydıyla, 2012 yılı Eylül ayı için geçerli olan bireysel iş sözleşmelerinin esas alınması suretiyle belirlenmesi gerekmektedir. Bunların devir tarihinden sonra da toplu iş sözleşmesine tabi olmaksızın çalışmaya devam etmeleri halinde, yukarıda belirtildiği şekilde tespit edilen ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının; ilgili dönem açısından tespit olunan asgari ücret tutarından az olmamak kaydıyla, bireysel iş sözleşmesi imza tarihinden sonraki dönemler için hükümet ile işçi sendikaları konfederasyonları arasında mevcut bulunan protokollerde altışar aylık dönemler itibarıyla tespit edilmiş olan ücret zammına ilişkin oran ve/veya miktarı aşmayacak şekilde bireysel iş sözleşmelerinde değişiklik yapılması suretiyle ve değişiklik tarihinden sonra uygulanmak üzere artırılmasının uygun olacaktır.

       Bu durumdaki işçilerin devir işlemi sonrasında devredildikleri kurumlarda geçerli olan toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına üye olmaları halinde, sendika üyeliğinin işverene bildirimin kayıtlara geçtiği tarihten sonraki döneme ilişkin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının ise; işçilerin kıdemleri dikkate alınarak bu toplu iş sözleşmesi kapsamında ödenmekte olan en düşük ücretten az olmamak kaydıyla, bireysel iş sözleşmeleri kapsamında en son almış oldukları ücretlerin, üyelik tarihinden sonraki dönem için toplu iş sözleşmesinde yazılı oranlara uygun olarak artırılması suretiyle belirlenmesi mümkün bulunmaktadır.

Comments

  1. Iyi Geceler, Iyi Ramazanlar Onder Bey. Nukleer Muhendis ve ISG Uzmani Evren ERTAN Ben. 2009 yili Kasim Ayindan bu yana Samsun Ili Ladik Ilcesi koylere Hizmet Goturme Birliginde Birlik Muhendisi olarak calismakta iken 6360 Sayili Kanun kapsaminda Samsun Ili Devir, Tasfiye ve Paylastirma Komisyonu’nun 9-5-1 sayili kararina istinaden Ladik Belediyesi’ne devrolduk. (Bir Muhendis-2009, bir tekniker-2007, iki teknisyen-2002, iki bekci-2000 ve bir sofor-2008). Belediye (Idare) ancak 8 nisanda girislerimizi 31.03.2014 tarihi olarak gerceklestirdi ve 15 Nisandan bu yana Gecici Isci statusunde asgari ucret uzerinden maaslarimizi odemekte. Iletisim kurmaya, derdimizi anlatmaya calissak da “statulerimizin net olmamasi, sozlesmelerimizin acik olmamasi” gibi nedenlerle bu sekilde bir uygulama yaptiklarini ancak en kisa surede sorunu cozeceklerini soyleyerek bizleri oyaladilar. Bizler de Haziran ayinin sonunda avukatimiza vekaletlerimiz verdik ve gecen hafta ihtarnameler Belediyeye ulasti. Bunun uzerine Belediye bizleri “ihtiyac fazlasi” Valilige bildirdi. (malumunuz 4857 sayili Kanun kapsaminda daimi isci olarak calisanlar ihtiyac fazlasi olarak bildirilebilirler.) Ben ve arkadaslarim 4 aydir maddi-manevi sıkıntı yasamaktayiz. KHGB’de calismakta iken herhangi bir toplu is sozlesmemiz yoktu. Ancak ise giriste imzaladigimiz bireysel sozlesmelerimiz mevcut (ki sozlesmelerimizde sadece ise giris tarihlerimiz yazmakta. Sozlesme suresi belirtilmemis. Ayrica ise giris tarihinden itibaren hic cikis almadik) Sizi rahatsiz etme sebebim;
    * Daimi isci statusunde (sozlesmelerimiz belirsiz sureli oldugundan) istihdam edilmemiz gerekmiyor mu?
    * Maaslarimizin sizin de bahsettiginiz uzere Eylul 2012’de egcerli olan sozlesme hukumlerine (ki sadece ilk ise giris sozlesmelerimiz mevcut. Yenilenme vs. yok) gore belirlenmesi gerekmiyor mu? (Bizim dusuncemiz tabiiki “kazanilmis hakkin devam edecegi” yonunde ama en azindan asgari ucret olmamali…
    Ilgi ve alakaniza tesekkurler. Iyi Calismalar…

    1. Evren Bey, Ağustos ayında köylere hizmet götürme birliklerinde çalışmış olanlar ile ilgili geniş bir yazı yazacağım. Şu anda, yıllık izin öncesi iş sıkışıklığı nedeniyle zaman ayıramıyorum. Aslında yazı taslak olarak hazır ama üzerinde biraz daha çalışmam gerekiyor. Aradığınız cevapları bu yazıda bulacağınızı sanıyorum. İyi akşamlar.

      1. Tekrar tesekkur ederim ilginize. Sabirsizlikla bekliyoruz. 7 kisi sadece bizim ilcemizde var. Turkiye genelinde Buyuksehir olan 30 ildeki toplam sayimiz Antalya B.Sehir Belediye Baskani Menderes TUREL (eski Ak Parti Yerel Yonetimlerden Sorumlu Genel Baskan Yardimcisi)’in aciklamasina gore 581 kisiyiz. Ozellikle 2007 yilindan bu yana ulkemizin yerele yonelik lokomotif projelerinden olan KOYDES Projesi kapaminda sadece ilcemizde yaklaşik 7 milyon TL’lik yatirim (projelendrilmesi, ihalesi, yerinde kontrolu, muhasebesi v.s) 7 kişilik ekibimizce gerceklestirilmisti. Yine Menderes Bey yerel secimlerden once KHGB calisanlarinin kadroye gecirilmesiyle ilgili olarak calismalarin tamamlanacagini ve yasalasacagini soylemisti ama maalesef degisen gondem nedeniyle bir baska bahara kaldi ve Bizim gibi 581 arkadasimiz devrolduklari Belediyelerde (sosyal medyadan iletisim kurabildigimiz kadariyla yaklaşık %10’luk kismi ise Belediyeler tarafindan ise bile alinmadilar)madur oldular. Yariya yakini beklentimiz ve Sizin de belirttiginiz uzere ayni ozluk haklariyla gecis yapmisken bir kismi da Bizim gibi “gecici isci” muamelesi gormekte.
        Meseleyi uzattigimin farkindayim ancak Sizinle paylasmak istedigim konu su aslinda; KHGB personelinin kadro meselesi tamamen teknik bir nedenden kaynaklanmakta. Malumunuz KHGB’ler 5355 Sayili Mahalli Idareler Kanunu 18. Maddesine istinaden, ihtiyaclarini tek basina goremeyen koylerin bir araya gelmek suretiyle olusturduklari ve Bakanlar Kurulu karariyla kurulan Mahalli Idare Birliklerinden bir tanesi. Iste cikmaz tam da burada baslamakta. Norm Kadro Usul ve Esaslarininin uygulanabilmesi uyelerinden bir tanesinin Ozel Idare ya da Belediye olmasi gerekiyor. Bizde de boyle bir durum olmadigindan 5355 Sayili Kanun 18. Madde 4. fikrasi geregi sadece “Hizmet Aktiyle” personel istihdam edilebilmekte. Simdi sorarim size; ben Birlik Muhendisi olarak 1 Kasim 2009’dan bu yana, Birlikte bekci statusunde calisan arkadaslarim 2000 yilindan bu yana bir gun dahi cikis almamisken 6360 Sayili Kanun geregi Valilik komisyonu karari geregince ilce Belediyesine devredilidikten sonra nasil olur da “gecici isci” yazar bordrolarimizda? Bu isin beseri boyutu yok mu? Maaslarimiz ucte bire dusmusken nasil olur da ev ekonomimizi, gecimimizi saglayalim. Inanin 4 aydir sesimizi duyurmaya calisiyoruz. Maalesef dun de belirttigim uzere gec kalmis olmamiza ragmen avukatim,za vekaletlerimiz verdik ve surec basladi. Siz daha iyi bilirsiniz, muhtemelen 7-8 ay surecek bir husus. Simdi bir de Bizden ihtiyac fazlasi olarak bildirilmemiz icin talep dilekcesi aldilar ve havuza gonderdiler. Listeler bugun Valilikte son seklini aldi ve bir kac gun icerisinde Icisleri Bakanligina oradan da atamamiz yapilmak uzere Devlet Personel Baskanligina ulasacak. (Malumunuz 6360’da kadrolu isci, kadrolu memur ve 4/B’li sozlesmeliler havuza bildirilebiliyor) Kuvvetle Muhtemel havuz listelerinin DPB’nda toplanmasi ve atamalarin yapilmasi eylul ayini bulacak ve Biz mahkemeye de verdigimizden oturu asgari ucret uzerinden maas almaya devam edecegiz. ev kiralarimizi, faturalarimizi, temel ihtiyaclarimiz nasil karsilayacagiz? Kim kime en iyi ihtimalle 6 ay boyunca destek olur? Basinizi agrittim biliyorum ama bir yerlerden sesimizi duyurmamiz gerekmekte.
        Tekrar tekrar tesekkur ediyoruz. Yazinizi dort gozle bekliyoruz. Hayirli geceler…

        1. Evren Bey;
          1- İster belirli süreli, ister belirsiz süreli iş sözleşmesi olsun, 6360 sayılı Kanun çıktığından beri aralıksız olarak çalışmaya devam edenlerin sürekli işçi kadrosuna, yılın belirli aylarında çalışanların ise geçici işçi pozisyonuna geçmesi gerekir.
          2- Belediyeler istedikleri maaşı değil, Eylül 2012′de geçerli olan maaşı ödemek zorundadır. Ayrıca, Eylül 2012 de geçerli olan iş sözleşmesinde, eylül 2012 den sonra yapılacak artışlar yazılı olarak belirtilmişse bu artışlara göre bulunacak tutardaki maaşın esas alınması gerekir. Ancak, eylül 2012 den sonra yeni bir iş sözleşmesi yapılıp tekrar ücret belirlenmişse bu yeni belirlenen ücret dikkate alınamaz.
          3- Devir öncesinde sendikalı olmamış veya toplu iş sözleşmesi imzalanmamış khgb lerde çalışan işçiler devir sonrasında sendikaya üye olup toplu iş sözleşmesine göre ücret ödenmesini isteyebilir.
          4-

  2. Hocam İyi Akşamlar ben Isparta Kapanan Belediye Daimi işçisiyim
    Belediyemiz kapanmadan önce sendika sözleşmemiz 01.07.2012 tarihinde sona ermişti ve sendika sözleşmemiz personel giderlerimiz fazla olduğu için valilik onay vermediği için yenilenmedi. Ben 2012 aralık ayında sendikadan istifa ettim ve dayanışma aidatı ödeyerek sendikal haklarımdan yararlanmaktaydım. 2012 Temmuz ayındaki sendika sözleşmesine göre ücret alarak il özel idaresinde çalışmaktayım. İl özel idaresi maaşıma herhangi bir artış yapmadı. Kadrom Valilik Oluru ile Özel İdaresine devredildi. Özel İdaresi bizi kendi sendikasına üye olarak onaylamıyor. Ne yapmam gerekiyor Mart 2015 tarihine kadar bekleyin dediler dayanışma aidatı ödeyerek özel idaresinin sendikasından yararlanabilirmiyim. Isparta İl Özel İdaresi işçi personeli

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.